Wat is de oorsprong van de term resilience?

22-09-2025

Bij Pragmaat communiceren we vaak over resilience, ofwel weerbaarheid. Het is een centraal begrip in ons werk: organisaties helpen om voorbereid te zijn op verstoringen en sterker terug te komen. Maar waar komt die term eigenlijk vandaan? Om dat goed te begrijpen, duiken we in de oorsprong en de ontwikkeling van resilience als discipline. 

De jaren 70: de eerste stappen met disaster recovery 

In de jaren 70 gingen grote organisaties voor het eerst nadenken over het veiligstellen van hun digitale processen. Computersystemen draaiden toen vooral op mainframes, en het uitvallen van een datacenter kon enorme gevolgen hebben. De eerste plannen richtten zich op technische back-ups en uitwijklocaties: hoe zorgen we dat IT-systemen blijven draaien als er een storing optreedt? 

De jaren 90: business continuity planning 

Met de snelle groei van informatietechnologie en globalisering in de jaren 90 ontstond een bredere behoefte. Het ging niet meer alleen om IT, maar ook om de continuïteit van tijdskritieke bedrijfsprocessen. Zo groeide disaster recovery planning (DRP) uit tot business continuity planning (BCP). Het vakgebied verschoof van puur technisch naar bedrijfskritisch: hoe blijven processen lopen, ongeacht de oorzaak van verstoring? 

2000–2010: business continuity management als discipline 

Het begin van deze eeuw liet zien dat organisaties niet alleen kwetsbaar waren door IT-storingen, maar ook door externe gebeurtenissen zoals terrorisme, natuurrampen en pandemieën. Incidenten zoals 9/11 (2001) en orkaan Katrina (2005) onderstreepten de noodzaak van een bredere aanpak. 

Business continuity management (BCM) ontwikkelde zich tot een volwaardige managementdiscipline. Strategie, governance, crisismanagement en communicatie werden integraal onderdeel. Ook verschenen de eerste internationale richtlijnen, zoals de BS25999 in het Verenigd Koninkrijk.

 

2012: internationale standaardisering 

Met de introductie van ISO 22301 in 2012 kreeg BCM een wereldwijd erkende standaard. Daarmee werd het vakgebied verder geprofessionaliseerd en konden organisaties hun continuïteitsplannen toetsen en certificeren. 

2020 en verder: resilience in de praktijk 

De coronapandemie bracht BCM opnieuw vol in de aandacht. Organisaties moesten massaal overstappen op remote werken, leveringsketens kwamen onder druk en kritische diensten moesten blijven functioneren. Hierdoor werd duidelijk dat continuïteit niet alleen gaat over herstel, maar ook over het vermogen om flexibel te reageren en sterker uit verstoringen te komen. 

Dit is het punt waarop het begrip resilience centraal kwam te staan: niet alleen terugveren naar het oude, maar ook vooruitkijken en meebewegen met veranderingen. 

Van herstel naar weerbaarheid 

De reis van disaster recovery naar resilience laat zien hoe organisaties steeds verder zijn gegaan in hun denken over continuïteit. Van technische back-ups in de jaren ’70 tot een brede, strategische benadering vandaag de dag. Resilience is daarmee de logische volgende stap: een veerkrachtige organisatie die niet alleen overleeft, maar ook kansen ziet in verandering. 

Resilience ontwikkelt zich razendsnel. Volg Pragmaat om op de hoogte te blijven van onze inzichten, tools en trainingen waarmee je je organisatie sterker maakt.