AIVD-jaarverslag: focus niet op dreiging, maar op weerbaarheid

05-05-2026

Russische hackers in Signal-accounts van bewindspersonen. Chinese spionage die ‘verbreedt en verdiept’. Wie de berichtgeving over digitale dreiging volgt, kent het beeld: de dreiging neemt toe, wordt complexer, en is onvoorspelbaarder dan ooit.

Het AIVD-jaarverslag 2025 dat vorige week verscheen, bevestigt dat beeld. Maar de dienst voegt er iets aan toe wat in de berichtgeving rond dreigingsanalyses zelden de aandacht krijgt, en wat voor organisaties juist het meest bruikbaar is. Het feit dat dreigingen onvoorspelbaarder en complexer worden, betekent niet dat de verdediging dat ook moet zijn.

Ontbrekende digitale basishygiëne

Veel digitale incidenten hebben hun oorzaak namelijk in het ontbreken van digitale basishygiëne. De boodschap aan een gemiddelde organisatie: fixeer je niet op het complexe dreigingslandschap, maar weer je daar in eerste instantie tegen met de basisprincipes. De inlichtingendienst die de complexiteit van de dreiging als geen ander kent, vraagt dus aan organisaties om zich daar juist niet op blind te staren.

Aanjager van weerbaarheid

Dezelfde lijn loopt door het hele jaarverslag heen. Een apart hoofdstuk gaat over hoe de AIVD bijdraagt aan een weerbaar Nederland, via gerichte adviezen, dreigingsproducten voor bewaken en beveiligen, en ondersteuning van vitale sectoren als energie, maritiem en digitale infrastructuur. De dienst noemt zichzelf nadrukkelijk een aanjager van weerbaarheid. Niet een aanjager van angst.

Voor organisaties die NIS2/Cbw, DORA of de CER/Wwke moeten implementeren is dat een nuttige herkadering. De dreiging is een gegeven. Wat een organisatie kan beïnvloeden, ligt aan de andere kant. Breng de basis op orde, zorg voor processen die werken als systemen uitvallen en voor mensen die weten wat ze moeten doen als het misgaat.

Dat is precies waar onze experts dagelijks aan werken bij opdrachtgevers in de financiële dienstverlening, zorg, industrie en overheid. De krantenkoppen blijven over dreiging gaan. Het werk dat verschil maakt, gaat over weerbaarheid en zorgen dat dreigingen geen vat krijgen op de organisatie.